Envanter Yönetimi’nde İtme & Çekme Yöntemleri

Elinizdeki ürünün doğru yönetilmesi, önemli kar kayıplarını önler. 5D prensibinin (doğru ürün, doğru miktardan, doğru mağazada, doğru zamanda, doğru fiyatta) satış noktasına taşınması için en önemli süreçlerden birisidir. Fiyat yönetimi ve siparişleri de sürece dahil edip tüm işleyişi Ürün Yönetimi olarak adlandırırsak, süreç daha az git-gelle çalışacağından, daha iyi işler.

Temelde stok/envanter/ürün yönetiminde 3 yöntemden bahsetmek mümkünken az rastlansa da bazı firmalar, bu 3 modelin temelde 2’sinin karışımı olan hibrit modeli de kullanırlar.

İtme yönteminde (İng. “Push Method”) envanter merkezden raporlar ve planlar doğrultusunda yönetilir. Merkez kadroları, tüm satış noktaları network’ünü hem makro, hem de mikro bazda inceler; elindeki kaynakla eşleştirir ve 5D prensipleri dahilinde; ciro, satış adedi, marj, sepet ortalaması, m2 verimliliği, kapasite ve aslen GMROI gibi parametreleri kullarak brüt karı maksimize etmeye çalışır. Aynı zamanda oluşan data ile planlamaya veri sağlar. Veri, aynı paralelde saha geri bildiriminden de alınır ve planlama için hem sezon içi, hem de sonraki sezonların planlanmasında kullanılacak baz data oluşur.

Bazı şirketlerde ise satış noktaları ve/ya satış noktası öbekleri, ürünler ile eşleştirilerek sürekli merkezden tamamlama yapılır. Bu yönteme Fransızcadan türetilen “kadansiye” yöntemi denilir.

İtme yönteminde yetkinlik merkezde toplanır. Satış noktası merkezin talepleri doğrultusunda hareket eder. Farklı seviyeleri olmakla birlikte uç örneğinde, satış noktasında sadece ürünü nereye ve ne şekilde koyacağı önceden söylenmiş personel görev yapar.

Çekme yönteminde (İng. Pull Method) ise satış noktası ürünü yönetir. Genellikle çok katlı mağazalar ve/ya büyük ciro getiren geniş m2’lerde tercih edilir. Mağaza arka ofisinde (İng. “Back Office”), stokun yönetilmesi için gereken raporlama, stok yönetimi ve siparişlendirme enstrümanları bulunur. Kimi örneklerde mağazada sadece bu işi yapan kişi(ler) görev yapar. Bu personel(ler)in yetkinliği yüksek, tecrübeli, analitik ve personel devir hızı düşük olması elzemdir. Aksi hale büyük kar kayıpları yaşanır. Genellikle bu iş mağaza müdürlerine ve/ya müdür yardımcılarına yaptırılır ki müdürün performansı parametreleri içerisinde ağırlığı en büyük olması gereken servis seviyesidir. Elinde yeterli aracı olmayan ve/ya yeterli yetkinlikte olmayan ve/ya büyük resmi görmekte yetersiz kalan satış noktası yöneticisinden bahsedilen tüm durumlar için çekme yöntemi tehlikeli iken itme yöntemi, merkez kadroların ve enstrümanları oluşturulması kaydı ile maliyet avantajı sağlar. Çekme yöntemini ile veri oluşumu ve planlama mümkündür. Hatta satış noktası hedeflerinin sahadan gelmesi ile aşağıdan yukarı planlama yapmak da olasıdır. Bu yöntem, satış noktasının bir nevi taahütünü sağladığı için eğer yetkinlik ve enstrümanlar doğru ise sahanın oyuna daha fazla dahil olmasını sağlar. Ancak tekrar söylemek gerekirse, öncüller sağlanmadan bu yöntemin uygulanması sorun doğurur.

Hibrit yöntemler ise çeşitli seviyelerde hem merkez, hem de satış noktasının insiyatif kullandığı ve sürecin bir bölümünü sahiplendiği yöntemlerdir. Örneğin tahsisatın (İng. “Allocation”) merkez kadrolarınca yapıldığı fakat ikmalin (İng. “Replenishment”) mağazalarca yönetildiği yapılar mevcuttur. Sürecin belki de süreç akış şemaları ile iyi tanımlanmadığı,  yetkilerin ve sorumlulukların havada kaldığı ve/ya gerekli eğitimlerin verilmediği organizasyonlarda hibrit sistemler kargaşaya ve nihayetinde aşılması güç kişisel çatışmalara yol açar. Bu nedenle her organizasyona tavsiye etmiyoruz.

Özellikle organize gıda parekendesinde ve çok katlı mağazalarda sık kullanılan bir diğer yöntem ise belirlenmiş alanların/rafların tedarikçi tarafından bizzat yönetilmesidir (İng. “Vendor-Managed Inventory”). Son dönemde küçük satış noktaları için de kullanılmaya başlamıştır ki her durumda sağlayıcının organizasyonel becerisi ve satış noktası ile sağlayıcı arasında yapılmış sağlıklı sözleşmeler olmadan yürümesi imkansızdır.

Reklamlar

One thought on “Envanter Yönetimi’nde İtme & Çekme Yöntemleri

  1. Geri bildirim: Satış Ciddi İştir & Operasyona Bırakılamaz: « Yalın Perakende Yönetim Sistemleri

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s